ROTARY’NİN TANIMI
“Rotary” denilen kuruluşu nasıl tanımlarsınız? Rotary kulüplerinin sayısız
özellikleri yanında sayıları milyonları aşan rotaryenler’in faaliyetlerini
tanımlamak, öyle birkaç cümle ile anlatılabilecek şey değil. Rotary
hizmetlerinin nitelikleri, uluslararası bir kuruluş olması, güçlü dostluk
bağları, çeşitli mesleklerin temsil edilişi, iyi niyetin geliştirilmesi ve dünya
anlayışı, yüksek ahlaki değerlerin önemsenmesi, diğer insanlarla ilgilenme ve
daha birçoklarını içerir bir tanımlama bulmak gerçekten güçtür.
1976 yılında Uluslararası Rotary Yönetim Kurulu, Rotary’nin temel esaslarının
tam bir tanımını yaptırmak ister. Bunun üzerine, o sırada Rotary’de halkla
ilişkiler komitesinde görevli üç kişilik bir guruptan Rotary’yi tek bir cümle
ile tanımlamaları istenir. Çeşitli taslaklar üzerinde yapılan çalışmalar sonunda
aşağıda yazılı olan tanımlama ortaya çıkar. Bu tanımlama çeşitli Rotary
yayınlarında bugüne kadar kullanılagelmiştir.
“ROTARY, Insanlığa hizmet vermek, her meslekten yüksek ahlaki standartları
yüceltmek ve dünyada barış ve iyi niyeti yaymak amacıyla, dünyadaki iş ve meslek
sahibi bireylerin birleşmelerinden meydana gelmiş bir kuruluştur”.
RESMI ROTARY BAYRAĞI
Amerika Birleşik Devletleri’nin ABD Texas Eyaleti, Dallas şehrinde 1929 yılında
yapılan Uluslararası Rotary Konvansiyonu’nda Rotary’yi temsil edecek bir bayrak,
resmen kabul edildi. Bu Rotary bayrağında altın renginde bir çark amblemi beyaz
zeminin ortasında yer alıyordu. Rotary çarkının çerçevesindeki dört oyulmamış
boşluk koyu mavi, çarkın alt ve üst kenarında yazılı olan “Rotary” ve
“International” kelimeleri altın, çarkın göbeğindeki mil ve kama yuvası ise
beyaz renkte idi.
Ilk resmi Rotary bayrağı, 1915 yılının Ocak ayında ABD Kansas City Missouri
Kentinde dalgalandı. 1922 yılında küçük bir Rotary bayrağı Güney Kutbu’na Amiral
Richard Bryd tarafından dikildi. Amiral Byrd ABD Virginia Eyaleti’nin Winchester
şehri Rotary Kulübü üyesiydi. Bundan dört yıl sonra ise, Rotary bayrağı ile
Kuzey Kutbu’na giden aynı kişi, yani Amiral Byrd idi.
Rotary kulüpleri’nin bazıları resmi Rotary bayrağını bir sancak gibi her kulüp
toplantısında asarlar. Böyle durumlarda, bayrağın zeminine çark ambleminin
yukarısına “..... Rotary Kulübü”, alt tarafına da şehir, (varsa) eyalet ve ülke
adının yazılması uygun olur.
Rotary Bayrağı, Uluslararası Rotary Merkezi’nde her zaman için asılıdır ve
dalgalanmaktadır. Her Rotary Konvansiyonu’nda ve Uluslararası Rotary’nin resmi
organizasyonu olarak düzenlenen toplantılarında bu bayrak mutlaka asılmalı ve
dalgalanmalıdır.
ROTARY’NIN ÇARKLI AMBLEMI
Rotary’nin ilk günlerinden beri kullanılagelen tek sembolü bir ‘ÇARK’ olmuştur.
Bu çarkın ilk çizimi Chicago’lu bir Rotaryen olan Montague Bear tarafından
yapılmıştır. Mesleği oymacılık olan Montague’nün yaptığı ilk çizim, etrafında
toz ve hareket olduğunu gösteren birkaç çizgisi olan basit bir vagon tekerleği
idi. Bu çizimdeki ‘Çark’, “uygarlık ve hareket” anlamını taşıyordu. Kurulan ilk
Rotary kulüplerinin çoğunun kullandığı başlıklı yazı kağıtlarında ve
yayınlarında değişik biçimlerde vagon tekerleği vardı. Sonunda, 1922 yılında
sadece Rotaryenler’in sembolü olacak tek bir çark şeklinin benimsenmesine karar
verildi. Böylece, 1923 yılında 24 adet dişli ve altı adet tekerlek parmağı olan
bugünkü çark, Uluslararası Rotary tarafından benimsendi. Ancak, bir değişiklik
de daha sonradan yapıldı. Bir kısım mühendisler, herhangi bir çarkın dönebilmesi
ve iş yapabilmesi için çark merkezinin ortasında “kama yuvası” bulunması
gerektiğini; bu olmadığı takdirde çark ve dişlerin ana şafttan güç alamıyacağını
belirttiler. Bunun üzerine, 1923 yılında bu çark göbeğine bir de kama yuvası
eklendi ve böylece son şeklini alarak Uluslararası Rotary’nin amblemi resmen
benimsenmiş ve kabul edilmiş oldu.
SEKRETERYA
Çoğu rotaryenler Sekreterya’yı Evanston’daki (Illinois) UR Dünya Merkezi’nin bir
başka ismi olarak kabul ederler. Aslında, Sekreterya bundan biraz daha fazla
anlam taşır. Dünya Merkezi’nin tümünü içermenin yanısıra, Sekreterya UR’nin
düzenli ve etkin bir şekilde faaliyet göstermesi için çalışan yaklaşık 600
kişiyi de kapsar. Ayrıca, Genel Sekreter ve ekibinin bütün çalışmalarını da
tanımlayan bir terimdir. Sekreterya, dünya üzerindeki yedi Rotary Hizmet
Merkezi’nin tamamını, bu ofislerde çalışan bütün personeli ve Rotary Vakfı’na
tahsisli personeli içine alır. Tek amacı kulüplere, bölgelere, UR’nin idari
ofislerine ve Rotary Vakfı’na hizmet vermektir. Evanston’da “One Rotary Center”
adlı bir binada bulunan UR Dünya Merkezi, Sekreterya’nın da merkezidir.
ROTARY’DE “ILK” LER
Dünyada ilk Rotary Kulübü toplantısı Amerika Birleşik Devletleri’nin lllinois
Eyaleti, Chicago şehrinde 23 Şubat 1905 tarihinde yapıldı.
Rotaryenler’in birlikte resmi öğle yemeği yeme geleneği ilk olarak 1909 yılında
kurulan California Oakland Rotary kulübünce başlatıldı.
Ilk Rotary Konvansiyon’u 1910 yılında Chicago’da yapıldı.
Amerika Birleşik Devletleri dışında kurulan ve kabul edilen ilk Rotary Kulübü
1910 yılında Kanada, Manitoba Eyaleti’nde Winnipeg Rotary Kulübü’dür.
Kuzey Amerika dışında kurulan ilk Rotary Kulübü, 1911 yılında Irlanda’da kurulan
Dublin Rotary Kulübü’dür.
Konuşma dili Ingilizce olmayan ilk Rotary Kulübü 1916 yılında kurulan Küba’da
Havana Rotary Kulübü’dür.
Güney Amerika’da kayıtlı ilk Rotary Kulübü, 1918 yılında Uruguay’da kurulan
Montevideo Rotary Kulübü’dür.
Asya’da kayıtlı ilk Rotary Kulübü, 1919 yılında Filipinlerde kurulan Manila
Rotary Kulübü’dür.
Afrika kıtasında kayıtlı ilk Rotary Kulübü, 1921 yılında Güney Afrika’da kurulan
Johannesburg Rotary Kulübü’dür.
Avusturalya kıtasında kayıtlı ilk Rotary Kulübü, 1921 yılında kurulan Melbourne
Rotary Kulübü’dür.
ROTARY’NIN AMACI
Dünyanın bazı bölgelerinde haftalık olağan toplantıların açılışında tüm üyeler
ayağa kalkarak Rotary’nin amacını yüksek sesle ve hep birlikte okurlar.
Rotary’nin ana tüzüğünde yazılı olan bu amaçlar rotaryenler’in kendi büroları
veya çalıştıkları yerlerde duvara asılı olarak da bulunur.
Rotary’nin amaçları hep bu şekilde ifade edilegelmiş değildir. 1906 yılında
yapılan ilk kuruluşta üç amaç belirtilmişti: Iş, iyi dostluk ve toplumun
yararlarının gözetilmesi ve ilerlemesi amaçları hedeflenmişti. 1910 yılına
gelindiğinde, “Rotary’nin genişletilmesine daha çok önem verildiğinden,
amaçların sayısı beşe çıkmıştı. 1915 yılında amaçların sayısı altı oldu. 1918
yılında amaçlar yeniden kaleme alındı ve sayısı dörde indirildi. Bundan dört yıl
sonra tekrar altıya çıkarıldı ve 1927 yılında yeniden değiştirildi.
En sonunda, 1935 yılında yapılan Mexico Konvansiyonu’nda bu altı amaç yeniden
yazılarak sayısı dörde indirildi. Bu amaçlar, 1951 yılında yapılan en son önemli
değişiklik ile, tek bir hedefte birleşen dört grupta toplandı.
ROTARY SLOGANLARI
1911 yılı Ağustos’unda ABD Oregon Eyaleti’nin Portland şehrinde yapılan ikinci
Rotary Konvansiyonu’nda Uluslararası Rotary’nin benimseyip onayladığı ilk solgan
“He Profits Most Who Serves Best” “En Iyi Hizmet Eden, En Çok Yararlanır” dır.
Bu söz, hizmet amaçlı bir kulüp olan Rotary’nin felsefesini özlü bir şekilde
ifade ediyordu.
Bu cümle ilk defa Şikagolu bir rotaryen olan Art Sheldon tarafından 1910 yılında
yaptığı bir konuşmadan alınıp az bir değişiklik yapılmıştı. Konuşmanın aslında
“Insanlara en iyi hizmeti veren en çok kazançlı çıkar” deniliyordu. Aynı
günlerde ABD Minnesota Eyaleti’nin Minneapolis şehri Rotary Kulübü başkanı Ben
Collinsise, bir Rotary kulübü kurmanın en uygun yolunun kendi kulübünün
benimsemiş olduğu prensiplerden geçtiğini ifade ederek “Kendin Değil Hizmet
Önemlidir” cümleciği ile ana felsefeyi kısaca özetlemiştir.
Bu iki slogan - “Kendinden Önce Hizmet” ve “En Iyi Hizmeti Veren En Çok
Yararlanır” - 1950 yılında Detroit şehrinde yapılan Rotary Konvansiyonu’nda
biraz değiştirilerek Rotary’nin resmi sloganları olarak kabul edildi.
1989 yılı Yasama Konseyi’nde “Kendinden Önce Hizmet” sloganı bencillik taşımayan
gönüllü hizmet amacını en veciz şekilde ifade ettiği için Rotary’nin ana resmi
sloganı olarak kabul edilip onaylandı.
ROTARY’DE YÜZDE YÜZ DEVAM
Güçlü ve aktif bir Rotary kulübü olabilmek için Rotary toplantılarında
kesintisiz olarak devam etmek şarttır. Rotaryenler’in devam konusuna verdikleri
önem, 1922 yılında Uluslararası Rotary’nin toplantılara düzenli katılma
konusunda açtığı bir yarışma ile ilk defa dünya Rotaryenleri’ne duyuruldu.
Dünyadaki tüm Rotaryenler yüzde yüzlük bir katılma oranı için yarıştılar ve
binlerce Rotaryen üst üste birkaç yıl bu devam başarısını elde ettiler.
Rotaryenler gerek kendi kulüplerinde, gerekse başka Rotary kulüpleri’nde, bu
yüzde yüzlük katılım oranına erişme başarılarını gururla anlatır ve bu
rekorlarını anlatmaktan büyük bir haz duyarlar.
Gerçekte Rotary kuralları, üyelerinin en az yüzde altmışlık bir katılım oranını
bulmalarını yeterli görmekteyse de, birçok kulüpte yüzde yüzlük bir katılımın en
istenilen bir devamlılık yüzdesi olduğu konusunda hiç şüphe yoktur. Rotary’de
toplantılara tüm üyelerin düzenli katılımı özellikle vurgulanır, çünkü her üye
bay veya bayan kendi mesleğinin veya işinin temsilcisi durumundadır ve bu
nedenle, herhangi bir üyenin yokluğu kulübü üyelik çeşitliliği ve her bir üyenin
kişisel dostluğu gibi değerlerden yoksun bırakır. Zaman zaman, çeşitli
nedenlerden ötürü, devama kredi verme veya asgari gereklilikleri düşürme yönünde
önerilerde bulunulmuştur, ancak bu tip girişimler Yasama Konseyi tarafından
uyarlanmamıştır.
2001 yılında, Konsey, genç çalışanların ihtiyaçlarına daha rahat cevap verecek
“Rotary Kulüpleri Için Yeni Modeller” pilot projesini onayladı. Bu proje
kapsamındaki kulüplere Standart Rotary Kulübü Tüzüğü ve Iç Tüzüğü kuralları
dışında çalışma izni verildi. Bu kulüplerin birçoğu toplantı sıklıklarını
değiştirdi ve devam kurallarını rahatlattı. Pilot kulüplerin başarıya ulaşması
durumunda, 2004 Yasama Konseyi bu yenilikleri kalıcı duruma getirecek politika
değişikliklerini yapabilecekti. 2004’de çalışmalar değerlendirildi ve projenin
2007’ye kadar uzatılması kararı alındı.
DÖRTLÜ ÖZDENETIM
Rotaryenlerin en çok kullandıkları, söyledikleri ve basılı olarak işyerlerinde
bulundurmaktan hoşlandıkları bir iş ahlakı, dünya kuralı vardır ki buna “4 - Way
Test”, yani “DÖRTLÜ ÖZDENETIM” diyoruz. Bu dörtlü özdenetim kuralı, ilk olarak
1932 yılında Herbert J.Taylor tarafından, iflas aşamasındaki Chicago Alimünyum
Şirketi başkanlığına geldiğinde söylenmiştir. Tayor, öncelikli mali güçlükler
içerisinde kıvranan ve çökme noktasına gelmiş bu şirketi kurtarmak için bir yol
arayışına girdiğinde, tüm çalışanlara kılavuzluk edecek bir öneriler dizisi
yazdı. Çalışan kişilerin iş ve meslek yaşamlarında uygulamalarını istediği bu 24
kelimelik iş ve ahlak prensibi, gerçekte bir mucize yarattı ve bu basit iş
ahlakı prensibi ve felsefesinin her yerde uygulanabilir nitelikte olduğu
anlaşıldı. Bu “Dörtlü Özdenetim”, şirketin satışlarında, üretiminde,
reklamlarında ve alıcı, satıcı gibi tüm ilişkilerinde yol gösterici bir rehber
oldu ve sonuçta şirketin kurtulmasının bu basit felsefenin uygulanması sonucu
gerçekleştiği düşünüldü.
Herb Taylor 1954- 1955 döneminde Uluslararası Rotary Başkanı oldu, ama 1943
yılında ortaya çıkardığı bu “Dörtlü Özdenetim” dünyada yüzden fazla değişik dile
çevrildi ve binlerce değişik şekil ve biçimde yayınlandı. “Dörtlü Özdenetim” ile
verilmek istenen mesaj dünyadaki tüm Rotaryenler tarafından iyice bilinmeli ve
uygulanmalıdır. Şöyle ki:
“Düşündüğümüz, söylediğimiz veya yaptığımız şeyler:
1) GERÇEĞE UYGUN MU?
2) ILGILILERIN TÜMÜ IÇIN ADIL MI?
3) IYI NIYET VE DAHA IYI DOSTLUKLAR SAĞLAYACAK MI?
4) ILGILILERIN TÜMÜ IÇIN YARARLI MI?”
DÖRT HIZMET ALANI
Rotaryenler arasında sık kullanılan “Dört Hizmet Alanı” terimi Rotary’nin
amacının 4 ana unsurunu ifade eder:
Kulüp Hizmetleri, Meslek Hizmetleri, Toplum Hizmetleri, Uluslararası Hizmetler.
Rotary’in tüzüksel belgelerinin resmi bölümlerinde yazılı olarak bulunmamasına
karşın “Hizmet Komiteleri” kavram olarak rotaryenlerce benimsenmiştir ve Rotary
etkinliklerinin ana alanlarını tanımlamak için kullanılmaktadır.
“Kulüp Hizmetleri” kulüplerini başarılı kılmak için rotaryenler’in gerekli tüm
çalışmalarını kapsar.
“Meslek Hizmetleri” her bir rotaryen’in iş yerinde kariyer planlaması, mesleki
eğitim ve yüksek etik standartlarının teşvik edilmesi gibi projeler üstlenmesi
sorumluluğunun yanısıra kendi mesleğinin onuru ve yararını kulübün diğer
üyelerine tanıtmasına imkan sağlar.
“Toplum Hizmetleri” toplum yaşamını kalitesini yüceltmek için rotaryenler’in
yaptıkları hizmetler dizisini kapsar. Bu hizmetler genellikle gençliğe, yaşlıya,
özürlülere ve Rotary’ye bir umut kaynağı olarak bakan kişilere sunulan
hizmetlerdir.
“Uluslararası Hizmetler” rotaryenler’in uluslararası anlayış iyiniyet ve barışı
geliştirmek amacıyla yaptıkları çeşitli program ve faaliyetleri kapsar.
Uluslararası hizmet projeleri dünyanın çok değişik ülkelerindeki insancıl
gereksinimlerinin karşılanması için üretilmiş hizmet projeleridir.
Bir rotaryen, Rotary’nin ana amaçları olan dört hizmet alanında hizmet vermeye
devam ederse, Rotary’nin amaçları daha da büyük bir anlam kazanmış olur.
BIR ROTARYEN’iN ULUSLARARASI
SORUMLULUKLARI
Uluslararası bir kuruluş olarak Rotary her üyesine eşsiz imkanlar ve
sorumluluklar verir. Her ne kadar her rotaryen’in kendi ülkesinin vatandaşlık
sorumluluklarını önde tutma görevi var ise de, Rotary’ye üye bir rotaryen
uluslararası olaylara bir başka açıdan bakar. 1950’li yıllarda bir rotaryen’in
global düşüncelerinin tanımı yapılmıştı.
Global (Küresel) bakış açısına sahip bir rotaryen:
milliyetçi düşüncelerin ötesinde uluslararası anlayış, iyi niyet ve barışın
yücelmesi için sorumluluklar paylaşır; *
ırk veya milliyet üstünlüğü fikrine karşı çıkar;
diğer ülkelerin insanları ile anlaşabilmek için ortak düşünceler arar ve
geliştirir;
bireylerin özgürlüğünü korumak için düzeni ve yasaları korumak suretiyle
bireylerin düşünce, konuşma, toplantı haklarını savunur ve korku, açlık, şiddet
ve zulümden korur;
tüm insanların yaşam standartlarını geliştirmek için yapılan çalışmaları
destekler ve bir bölgedeki açlığın tüm dünyayı tehdit edeceğine inanır;
insanlık için adalet prensiblerini herşeyin üstünde tutar;
ülkeler arasında barışı geliştirmek için çalışır ve bu ideal için kişisel
özverilerde bulunmaya hazırdır;
uluslararası iyi niyet için atılacak bir adım olarak kişilerin inancına anlayış
gösterme ruhuyla hareket eder, daha zengin ve dolu bir yaşam için bazı temel
ahlaki ve ruhani standardları anlayışla karşılar.”
Işte tüm bunlar bir rotaryen’in düşünce ve hareketlerini eyleme dönüştürmek için
üstlenilen görevlerdir.
*Bu düşünce tarzı geliştiğinde, Rotary hala sadece erkeklerin üye olabildiği bir
organizasyondu. Bugün, “Dünya Görüşlü Rotaryen” tanımı, tabiiki tüm bayan
üyeleride kapsamaktadır.
STANDARD ROTARY KULÜP ANA TÜZÜĞÜ
Uluslararası Rotary,şu anda dünyada 170 ülkede vardır ve düzinelerce dil,
politik ve toplumsal yapı, değişik töre, din ve ırkları içeren ve dünyanın her
yanında var olan uluslararası bir kuruluştur. Peki, dünyanın her tarafına
yayılmış olan 32.500’den fazla sayıdaki tüm bu Rotary kulüpleri nasıl oluyor da
aynı şekilde işliyor ve çalışıyor? Bunun tek nedeni tüm bu kulüplerin tek bir
standart Rotary Kulübü Ana Tüzüğü’ne sahip bulunmalarıdır.
Rotary kulübü olarak kuruluşu tamamlayarak üyeliğe kabul edilmek, yani charter
(berat) alabilmek için aranan şartlardan biri de ilk defa 1922 yılında
benimsenmiş olan Standard Kulüp Tüzüğü’nün kulüpce kabul edilmiş olması
şartıdır. Bu dokümanlar Standard Kulüp Ana Tüzüğü’nde kulüplerin muntazam olarak
yapacakları haftalık toplantıların idare teknikleri, yeni üye kaydetme usulleri,
sınıflandırma, devam şartları, aidat ödemeleri ve buna benzer diğer kamu ve
politik ilişkilere ait idari düzenlemeler yazılıdır.
Standart Kulüp Tüzüğü kabul edildiğinde kurulu bulunan tüm Rotary kulüplerin
mevcut tüzüklerinin devam etmesi esası kabul edilmişti. Bu ilk kulüplerin bir
çoğu sonradan standard tüzüğü kabul ettiler ve ona uydular ama hala 1922 yılı
öncesinden kalma tüzükle yönetilen kulüpler vardır.
ÜYE TEKLIFI
Rotary’nin yazılı kurallarında, Rotary kulüp üyeliğine teklif edilecek adayların
nasıl ve ne şekilde yapılacağı ayrıntılı biçimlerde yazılmıştır. Rotary’nin
büyümesi ve ilerlemesinde yeni adaylık için isim öneren kişi çok önemlidir.
Öneriyi getiren ve ona kefil olan kişi yoksa, hiç kimse Rotary üyesi olamaz.
Bireyler Rotary’e katılmak için davet edilmelidirler, sonuçta adayların
bulunması ve davet edilmesi, her bir üyenin sorumluluğudur.
Üyelik için aday önerisinde bulunan rotaryen’in görevi, kulüp sekreteri veya
üyelik komitesine isim önerisinde bulunmakla sona ermez. Aslında, Rotary’de yeni
üyelik için öneride bulunan kişinin sorumlulukları yazılı olarak belirlenmiş
değildir. Ancak aşağıda yazılı yöntemler kulüplerin bir çoğu tarafından
uygulanmaktadır.
Yeni üye öneren kişinin görevleri arasında şunlar bulunmaktadır:
Önermek istediği kişiyi önceden bir kaç Rotary toplantısına davet etmek.
Yeni üye olacak kişiyle bir veya birkaç bilgilendirme/yönlendirme toplantısına
katılmak.
Yeni üyeyi birinci ay içerisinde her hafta diğer kulüp üyelerine tanıştırmak.
Yeni üyeyi sürmekte olan tüm kulüp hizmet projelerinde yer almaya teşvik etmek.
Yeni üyenin kulüp tarafından hamiliği yapılan Rotaract ve Interact kulüp
toplantılarına katılımını teşvik etmek.
Yeni üyenin, Grup Inceleme Değişim veya Gençlik Değişim gibi uluslararası
programlarda yer alabilmesine imkan sağlamak.
Yeni üyenin diğer kulüpleri ziyaret etmesini teşvik etmek ve Rotary usullerini,
dostluk ilişkilerini öğrenmesine yardımcı olmak.
Yeni üye ve eşinin kulübün sosyal faaliyetlerine katılmalarını, yemeklere ve
özel toplantılara gelmelerini sağlamak.
Yeni üye ile eşinin Bölge Konferansı’na katılmalarını sağlamak.
Yeni üyenin aktif bir rotaryen olabilmesi için kendisine özel bir kişi olduğunu
hissettirecek şekilde gibi davranmak.
Yeni üye öneren kişi, yukarıda yazılı olanları yerine getirdiğinde, yeni üye
olan veya olacak kişinin de varlığıyla Rotary’nin daha da güçlendiği
görülecektir.
ROTARY KULÜPLERI’NDE KADINLAR
1989 yılına kadar Uluslararası Rotary’nin ana tüzüğü ve yönetmelikleri sadece
erkeklerin üye olmasına izin veriyordu, kadınlar Rotary kulüplerine üye
olamıyorlardı. 1978 yılında Amerika’nın Californiya Eyaleti Duarte Rotary
Kulübü, üyelik için başvuran üç kadını üyeliğe kabul etti. Bunun üzerine, Rotary
lnternational, kulübü ana tüzük esaslarına aykırı hareket etmekle suçlayarak o
kulübün kaydını sildi. Bunun üzerine kulüp, yerel mahkemelerde UR’nin bu
kararını kaldırmak amacıyla bir dava açtı. Bu davada kişilerin özlük haklarından
kısıtlanamayacağı ve iş kuruluşları ile kamu hizmetlerinde çalışan insanların
cinsiyetleri nedeniyle bir ayırım yapılamayacağı tezini savundular. Duarte
kulübü bu davayı kazandı ve Yargıtay’ca da onandı. Böylece sırf kadın üye almış
olmalarından ötürü kaydı silinmiş olan Duarte Rotary Kulübü’nün kadın üye kabul
etmesi hukuk yoluyla da onaylanmış oldu ve Rotary Kulüplerinin “iş amaçlı” ve
bir bakıma kamu yararına çalışan bir kuruluş olması nedeniyle cinsiyet ayırımı
yapmamaları gerçeği hukuk açısından da vurgulanmış oldu. Bu hareketle Rotary’de
artık kadınların üyeliklerinin benzeri yasal (tüzüksel) nedenlerle engellenmesi
önlenmiş oldu.
1989 yılında toplanan Yasama Konseyi’nin aldığı bir kararla Rotary’nin yalnızca
erkeklerin üye olabilceğine dair olan amir maddesi oylanarak tüm rotaryenler
için yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten itibaren kadınlar, tüm dünyada
kulüplerin ve bölgelerin üyeleri ve yöneticileri oldular.
ULUSLARARASI ROTARY’NIN MERKEZI
Uluslararası Rotary merkezi Amerika Birleşik Devletleri’nin lllinois Eyaleti,
Chicago şehrindedir. Ilk yedi sekreterlik ofisi Chicago şehri içerisinde bir
binada iken, Rotary, 1954 yılında civar bir yerleşim merkezi olan Evanston’da
güzel bir bina yaptırdı. Bu bina 1980 yıllarına kadar Rotary’nin sekreterlik
ihtiyaçlarına yeterli gelirken 1980’li yıllardaki yeni gelişmeler, Rotary
Vakfı’nın kurulması ve Polio Plus programı ile çocuk felcine karşı başlatılan
aşı kampanyası çalışmaları sırasında merkez bina dar gelmeye başladı ve bazı
bölümler civardaki yeni binalara taşındı.
1987 yılında 18 katlı modern bir bina Evanston’da yapıldığında, gelecek
yıllardaki büyümeye yeterli olacağı hesaplanarak satın alındı. 1977 yılı yapımı
olan bu çelik yapılı ve cam kaplı bina 37.160 metrekarelik (400.000 square feet)
büro ve kullanılabilir kapalı alanlı olup bunun yarısı başka ticari kuruluşlara
kiralanmaktadır. Ancak, ilerideki ihtiyaçlara göre kiracıları çıkartıp Rotary
amaçları için kullanılması mümkündür.
Binada 190 kişi alacak büyük bir toplantı salonu büyük bir otopark, 300 kişilik
kafeterya ve merkez bürolarda çalışan yaklaşık 500 kişilik kadro için bölümler
vardır.
Onsekizinci kat, yönetim katı olup, burada, UR Yönetim Kurulu’nun, Rotary Vakfı
Yöneticileri’nin, UR ve Vakıf Komiteleri’nin toplantılarını yaptıkları konferans
odalarının yanısıra UR Başkanı’nın, seçilmiş ve aday başkanlar’ın, Rotary Vakfı
Başkanı’nın ve Genel Sekreteri’nin çalışma odaları vardır.
“One Rotary Center” adıyla anılan bu merkez bina, Uluslararası Rotary’nin
çalışmalarını karşılayabilecek büyüklük ve kullanım kolaylığına sahiptir.
MESLEK HIZMETLERI
Meslek hizmetleri, hizmet dalları arasında “Ikinci Hizmet Dalı”’dır.
Rotaryenlerin kendi iş veya meslek dallarını rotaryen dostları nezdinde temsil
etme ve işlerini en yüksek etik standartları içerisinde yapma ve mesleklerinde
örnek kişi olma taahhütlerinden ötürü Meslek Hizmetleri üyeleri ile kişisel
olarak en yakından ilgili olan hizmet dalıdır
Meslek hizmetleri programlarında iş, ticaret, sanayi ve meslek dallarında
kaliteyi yükseltici iş ilişkilerini güçlendirmenin yolları aranır ve bu amaçla
meslek hizmetleriyle ilgili programlar düzenlenir. Rotaryenler her bir kişinin
günlük iş ve meslek faaliyetlerini yaparken, bu çalışmaları ile daha iyi bir
topluma kavuşmak için çok değerli bir katkıda bulunduklarına inanırlar.
Meslek hizmetlerinde yardımcı olmanın bir yolu genellikle genç ve yeni yetişen
kişilere yol göstererek, onların meslek seçimlerinde öncü olmak, mesleklerinin
özelliklerini tanıtmak gibi hizmetlerdir. Bazı kulüpler bu amaçlar doğrultusunda
okullara giderek meslekleri hakkında konferanslar verir ve gençlere ışık tutmaya
çalışırlar. Diğer bir kısım Rotary kulüpleri ise toplumda kendi mesleklerinde
başarılı olmuş kişileri ödüllendirme yoluyla mesleki başarıyı yüreklendirmek ve
yüceltme yoluna giderler. Rotary’de bir sembol haline gelmiş olan “4’lü
Özdenetim” ve benzeri diğer meslek ahlakı ile ilgili iş ve meslek hizmetlerinde
dürüstlük aşılayan sözleri ve deyimleri gençlere aşılayarak iş dünyasına girmeye
hazırlanan gençleri iyiye doğru yönlendirmeye çalışırlar. Yine bir çok kulüpde
sıkça başvurulan bir yöntem, konuşmacı olarak kendi mesleklerinde sivrilmiş ve
başarılı olduğu bilinen kişileri toplantılarına sıkça davet ederek onların
konuşmalarını dinlemek ve bunlardan topluca yararlanmaktır.
Meslek hizmetlerinin yerine getirilme yöntemi ne olursa olsun, rotaryenler iş ve
meslek alanında her tür yararlı meşguliyetin değerini takdir eden bir anlayışa
sahip olduklarını ve her tür meslek ve iş alanında yüksek ahlaki standartlar
arayan özelliklerini her fırsatta bir bayrak gibi dalgalandırırlar. Işte bunun
içindir ki bu hizmet alanı her Rotary Kulübü için olması gereken temel bir
şarttır.
ROTARYENLER’IN EŞLERI
Dünyanın çeşitli yerlerindeki pek çok Rotary kulübü’nde erkek üyelerin eşleri
sevgi yüklü bir şekilde “Rotary Ann’ler” olarak tanımlanır. Bu tanımlama bir
küçük görme anlamında olmayıp, ilginç bir tarihi vesileden doğmuştur.
1914 yılında San Francisco Rotaryenler’i Houston’da yapılmakta olan Rotary
Konvansiyonu’na katılmak üzere özel bir trene binmişlerdi. 0 günlerde Rotary
toplantılarına çok az sayıda eş katılırdı ve tren Los Angeles’te duruncaya kadar
içindeki tek kadın, Rotaryen Bru Brunnier’in eşi Ann idi. Tren’e Los Angeles’ta
konvansiyon’a katılacak yeni delegeler aldığında Bayan Ann Brunnier
rotaryenler’in Ann’ı olarak tanıtıldı. Bu titr kısa bir süre sonra (Rotary Ann)
haline geldi. Batıdaki kulüpler, rotaryenleri bir sonraki konvansiyonlarını
yapmak için San Francisco’ya davet edeceklerinden, Houston’da sahnelenmek üzere
bir seri şarkılar ve gösteriler tertiplediler. Rotaryenler’in bir tanesi de
(Rotary Ann) şarkısı besteledi. Houston’a varışta tren bir heyet tarafından
karşılandı. Karşılıyanlardan biri de Philadelphia’lı Guy Gundaker idi ve onun
karısının adı da Ann idi. Gürültülü ve neşeli karşılama sırasında birisi Rotary
Ann şarkısını söylemeye başladı. Ufak tefek 2 kadın, Ann Brinnier ve Ann
Gundaker erkeklerin omuzuna alınarak istasyon boyunca taşındı. Orada bulunanlar
Ann adlı bu 2 kadına verilen titri çok sevdiler. Anında, bu sevgi terimi orada
bulunan bütün eşler için kullanıldı. Guy Gundaker 1923 yılında UR Başkanı oldu,
Bru Brunnier’de 1952’de Başkan seçildi. Böylece, ilk Rotary Ann’lerin her ikisi
de UR’nin First Lady’si oldular.
ULUSLARARASI ROTARY KLAVUZU
Toowoomba, Pondicherry veya Rekchinghausen Rotary kulüplerinin ne zaman
toplandıklarını nasıl bulursunuz? Sadece UR Klavuzu’nu açınız. Yaklaşık 825
sayfalık bu yıllık yayın, rotaryenler ve Rotary kulüpleri hakkında güncel bilgi
ile doludur.
31.000’den fazla kulübün toplantı günü, saati ve yeri burada sıralanmıştır.
Malezya’daki A’ Famosa Malacca Kulübünden, Hollanda’daki Zwolle-Noord Kulübüne
kadar her kulüp başkan ve sekreterinin isim ve adresleri varsa e-mail adresleri
ile kulüp üye sayıları ve berat tarihleri bu klavuzda yer alır.
Bu klavuz aynı zamanda yaklaşık 530 Rotary bölgesi ile bütün UR komitelerinin ve
çalışma gruplarının oluşum tarzı ve amaçları hakkında çok geniş bilgiyi kapsar.
Şu andaki ve geçmiş bütün UR Yönetim Kurulu üyelerinin isim ve adresleri de buna
dahildir. Geçmişteki bütün UR Başkanları ve temaları’nın bir listesi de vardır.
Dünyadaki otellere ilişkin mükemmel bir rehberdir. Ayrıca lisanslı Rotary
malzemesi satan işletmelerin listesini de içerir. Klavuz, seyahatiniz sırasında
Rotary temasları yapmak için yol gösterici mükemmel bir kaynaktır.
UR Rotary Kılavuzu, UR Başkanlığından ya da uluslararası ofisten yazılı veya CD
ortamında sağlanabilir. Rotaryenler kulüp toplantıları hakkında bilgileri UR web
sitesinden “Kulüpler Nerede Toplanır?” kısmından da ulaşabilirler.
Unutmadan söyleyelim: Toowoomba Rotary Kulübü her Pazartesi saat 18.00’de,
Pondicherry her Çarşamba saat 19.30 da ve Reckhinghausen Kulübü ise her
Pazartesi saat 19:00’de toplanır. Evet, bilmek güzel şey!